Hurda Metal Nasıl Anlaşılır? Mıknatıs, Renk, Ağırlık ve Kıvılcım Testi

Hurda metalin türünü anlamak için önce mıknatıs deneyin: Tutuyorsa büyük olasılıkla demir, çelik ya da manyetik paslanmazdır. Tutmuyorsa rengine ve ağırlığına bakın: Kırmızımsı olan bakır, sarı olan pirinç, hafif ve gri olan alüminyum, çok ağır ve yumuşak olan kurşundur. Kaplamalar yanıltabileceği için şüpheli parçayı hafifçe çizerek içini kontrol edin.

Metal türünü bilmek, hurdada para kazandıran en temel beceridir. Aynı ağırlıktaki iki parça arasında ciddi fiyat farkı olabilir. Neyse ki bunun için laboratuvar gerekmez. Bu rehberdeki yöntemler bir mıknatıs, bir eğe ve biraz dikkatle uygulanabilir. En doğru sonucu tek bir test değil, birkaç testin birlikte kullanılması verir.

1. Mıknatıs testi

1.1. Sonuç neyi gösterir?

Kuvvetli bir mıknatıs alın ve parçanın farklı yerlerinde deneyin.

• Güçlü tutuyor: Demir, çelik, döküm ya da manyetik paslanmaz olabilir.
• Hiç tutmuyor: Alüminyum, bakır, pirinç, bronz, kurşun, çinko ya da manyetik olmayan paslanmaz olabilir.
• Yalnızca bir bölgede tutuyor: Parçanın içinde çelik vida, mil veya takviye vardır.

1.2. Paslanmaz çelikte yanılma

Mıknatıs paslanmazı kesin olarak ayırmaz. 304 ve 316 sınıfları genellikle mıknatıs tutmaz, ama büküldükleri yerde hafifçe tutabilir. 430 gibi ferritik sınıflar ise mıknatıs tutar. Sınıflar arasındaki fark için krom ve paslanmaz hurdası yazımıza bakın.

2. Renk ve yüzey

2.1. Temiz yüzeye bakın

Eski metalin dış yüzeyi çoğu zaman gerçek rengini göstermez. Küçük bir köşeyi zımpara ya da eğeyle hafifçe açın.

• Bakır: Kırmızımsı turuncu parlar; zamanla kahverengiye döner, nemli ortamda yeşil tabaka oluşur.
• Pirinç: Sarı, altın tonludur.
• Bronz: Pirince göre daha kızıl kahverengidir.
• Alüminyum: Açık gri, gümüşi görünür; oksitlenince beyazımsı mat bir tabaka oluşur.
• Demir: Koyu gridir, paslanınca kırmızı kahverengiye döner.
• Kurşun: Mavimsi koyu gridir, tırnakla bile çizilebilir.

2.2. Kaplamalara dikkat

Sarı görünen vida çoğu zaman pirinç kaplı çeliktir. Krom görünen musluk, kaplamanın altında pirinç ya da çinko alaşımı olabilir. Bakır renkli parçalar da bakır kaplı çelik çıkabilir. Mıknatıs ve çizme testini birlikte yapmak bu tuzakları büyük ölçüde önler.

3. Ağırlık ve yoğunluk

3.1. Elde hissetme

Metallerin yoğunluğu çok farklıdır, bu yüzden aynı büyüklükteki iki parça elde bambaşka hissedilir. Yaklaşık değerler şöyledir (g/cm³):

Alüminyum, demirin yaklaşık üçte biri kadar hafiftir. Kurşun ise boyutuna göre şaşırtıcı derecede ağırdır.

3.2. Alüminyum ve çinko alaşımı farkı

Kapı kolu, musluk parçası ve küçük dökümlerde kullanılan çinko alaşımı (zamak) gri renkte olduğu için alüminyuma benzer. Ancak belirgin biçimde daha ağırdır. Ayırt etmekte zorlanıyorsanız çinko hurdası yazımızdaki ipuçlarına bakın.

4. Kıvılcım testi

4.1. Nasıl çalışır?

Taşlamaya tutulan metal, kıvılcımıyla ipucu verir. Karbonlu çelik parlak, dallanan kıvılcımlar çıkarır. Dökme demirde kıvılcım daha kısa ve kırmızımsıdır. Paslanmazda kısa ve seyrektir. Alüminyum, bakır ve pirinç ise kıvılcım vermez.

4.2. Evde gerekli değildir

Bu test usta işidir ve yorumlamak deneyim ister. Evde sıradan bir satış için taşlama kullanmanıza gerek yoktur; kıvılcım gözlere ve yanıcı maddelere risk oluşturur. Hurdacı şüpheli parçayı kendi aletleriyle kontrol edebilir.

5. Adım adım tanıma sırası

Bir parçayı tanımak için şu sırayı izleyin:

1. Mıknatısı deneyin.
2. Tutmuyorsa küçük bir köşeyi çizip rengine bakın.
3. Elde ağırlığını kıyaslayın.
4. Yine de emin değilseniz parçayı ayrı bir kaba koyup hurdacıya gösterin.

Her metal hakkında daha ayrıntılı bilgi için bakır, alüminyum ve demir ve çelik rehberlerimizi okuyabilirsiniz.

6. Güvenlik

Eski parçalar keskin olabilir; eldiven kullanın. Çizme ve zımparalama yaparken göz koruması takın ve toz solumayın. Kurşunlu parçaları çıplak elle uzun süre tutmayın, sonrasında ellerinizi yıkayın. Üzerinde tanımadığınız boya ya da kimyasal bulunan kaplara dokunmadan önce içinin boş olduğundan emin olun. Metali ısıtarak ya da asit dökerek test etmeyin.