Hurda rehberi
Hurda Petek, Radyatör ve Kombi: Türleri ve Hurda Petek Fiyatı
Döküm dilimli, panel (sac), alüminyum ve bakır borulu petek arasındaki farklar; hurda kombinin içindeki eşanjör, pirinç vana, pompa ve sac gövde; hurda petek ve kombi fiyatını etkileyen faktörler, söküm ve hazırlık.
Hurda petekler dört gruptadır: döküm dilimli petek (döküm hurdası), panel petek (sac, yani demir), alüminyum petek (alüminyum) ve bakır borulu petek (bakır ve alüminyum karışık). Hurda kombinin değeri ise içindeki eşanjörden, pirinç vana ve bağlantılardan ve pompa motorundan gelir; gövdesi sactır. Kombiyi sökmeden önce doğalgaz bağlantısının yetkili bir gaz firmasınca kapatılması şarttır. Hurda petek ve kombi fiyatı, metal türüne, içindeki su ve tortuya ve sökülmüş parçalara göre belirlenir.
Isıtma sistemi yenilendiğinde ya da bir ev boşaltıldığında petekler ve eski kombiler en hacimli hurdalar arasında yer alır. Ancak her petek aynı değildir: Kimi döküm, kimi sac, kimi alüminyumdur ve hurdacılar bunları farklı sınıflardan değerlendirir. Bu rehberde petek türlerini birbirinden ayırmayı, hurda kombinin içindeki değerli parçaları ve hurda petek fiyatını belirleyen etkenleri anlatıyoruz.
Döküm dilimli petek ile panel petek arasındaki farklar
Döküm dilimli petek
Eski binalarda sık görülen, dilim dilim birleştirilmiş, kalın ve çok ağır peteklerdir. Pik dökümden yapılır; ısıyı uzun süre tutar. Mıknatısı tutar ve çekiçle vurulduğunda tok bir ses verir. Hurdada döküm sınıfında değerlendirilir. Ağır oldukları için taşıması zordur; dilimleri ayırmak taşımayı kolaylaştırır. Ayrıntılar için döküm hurdası rehberimize bakabilirsiniz.
Panel petek
Günümüzde en yaygın petek türüdür. İnce çelik sacların birleştirilmesiyle yapılır; düz, geniş ve boyalıdır. Mıknatısı tutar ve döküm petekten çok daha hafiftir. Hurdada demir (sac) sınıfında değerlendirilir; bu yüzden kilogram değeri dökümle benzer ya da biraz düşük, renkli metallerden ise çok düşüktür. Ayrıntılar için demir-çelik hurdası rehberimize bakın.
Alüminyum petek ile bakır borulu petek arasındaki farklar
Alüminyum petek
Dilimli görünümlü ama döküm petekten çok daha hafif peteklerdir. Mıknatısı tutmaz (bağlantı yerlerinde çelik parçalar olabilir). Hurdada alüminyum sınıfında değerlendirilir ve sac ile döküm peteklerden belirgin biçimde daha yüksek fiyat bulur. Boyalı olduğu için temiz profil alüminyumdan biraz daha düşük sınıftan alınabilir. Ayrıntılar için alüminyum hurdası rehberimize bakın.
Bakır borulu petek
İçinden bakır boru geçen ve üzerine ince alüminyum kanatçıklar (lameller) dizilmiş peteklerdir. Bakır ve alüminyum birlikte bulunduğu için karışık bir sınıftan değerlendirilir; yine de bakır içeriği nedeniyle değerlidir. Bakırı alüminyum lamellerden ayırmak zahmetlidir; çoğu zaman bütün olarak satılır. Havlupan ve bazı dekoratif radyatörler de çelik, paslanmaz ya da alüminyum olabilir; mıknatıs ve ağırlıkla kontrol edin.
Hurda kombinin içindeki parçalar
Hurda kombi; sac bir gövdenin içinde birkaç farklı metalden oluşan bir cihazdır. Değeri, gövdeden değil içindeki parçalardan gelir.
Eşanjör
Kombinin suyu ısıtan parçasıdır ve çoğu zaman en değerli kısmıdır. Eski tip (yoğuşmasız) kombilerde ana eşanjör genellikle bakırdır; bakır borular ve kanatçıklardan oluşur. Yeni yoğuşmalı kombilerde ise eşanjör çoğunlukla paslanmaz çelik ya da alüminyum alaşımıdır. Bu yüzden iki kombi aynı görünse de hurda değeri farklı olabilir. Kullanım suyunu ısıtan küçük plakalı eşanjörler ise genellikle paslanmaz çeliktir.
Pirinç vanalar ve bağlantılar
Gaz ve su bağlantılarında, üç yollu vanalarda ve armatürlerde pirinç (sarı) parçalar bulunur. Pirinç değerli bir metaldir; sökülüp ayrıldığında sarı hurdası olarak değerlendirilir.
Pompa
Sirkülasyon pompası, bakır sargılı küçük bir elektrik motoru içerir. Gövdesi döküm, pirinç ya da plastik olabilir. Genellikle "elektrik motoru" sınıfında değerlendirilir.
Sac gövde ve diğer parçalar
Kombinin dış kasası ve iç şasesi boyalı sactır ve demir olarak değerlendirilir. Elektronik kart, fan, genleşme tankı ve plastik parçalar da bulunur; elektronik kart ayrı bir elektronik atık sınıfıdır. Bunun için kablo, akü ve elektronik hurda rehberimize bakabilirsiniz.
Söküm ve hazırlık süreci
- Gazı yetkiliye kapattırın: Kombinin doğalgaz bağlantısının sökülmesi ve gaz hattının tapalanması yetkili bir gaz firması tarafından yapılmalıdır. Bu işi kendiniz yapmayın.
- Sistemi soğutun ve suyu boşaltın: Tesisatı kapatın, petekleri ve kombiyi tamamen boşaltın. İçinde su ve çamur kalan petek hem ağır hem de kirli olur; tartımda kesinti sebebidir.
- Petekleri türlerine ayırın: Döküm, panel, alüminyum ve bakır borulu petekleri ayrı yığınlarda tutun.
- Bağlantı parçalarını toplayın: Pirinç vanalar, rakorlar ve termostatik başlıklar ayrı bir kutuda toplanabilir.
- Taşımayı planlayın: Döküm petekler çok ağırdır; üst katlardan indirirken iki kişiyle çalışın ve merdiveni koruyun.
Hurda petek ve kombi fiyatını etkileyen faktörler
- Metal türü: Alüminyum ve bakır borulu petekler, döküm ve panel peteklere göre daha yüksek fiyat bulur. Kombide eşanjörün bakır mı paslanmaz mı olduğu değeri belirgin biçimde etkiler.
- Su ve tortu: Boşaltılmamış petekler tartımda kesintiye uğrar.
- Sökülmüş parçalar: Pirinç vanaları ve bakır parçaları ayrı satmak toplam kazancı artırabilir; ancak bu iş zahmetlidir ve tesisat bilgisi gerektirir.
- Eksik parça: Eşanjörü ya da pompası sökülmüş bir kombi yalnızca sac olarak değerlendirilir.
- Miktar ve taşıma: Bir binanın tüm petekleri gibi toplu partiler daha iyi değerlendirilir; üst kattan indirme işçiliği teklife yansıyabilir.
- Piyasa: Bakır, alüminyum ve demir fiyatları dünya borsalarına ve döviz kuruna göre değişir. Genel etkenler için hurda fiyatları nasıl belirlenir rehberimize bakın.
Sık sorulan sorular
Panel petek ile döküm petek aynı fiyattan mı alınır?
Her zaman değil. Panel petek sac (demir), dilimli petek ise döküm sınıfında değerlendirilir. Bu iki sınıfın fiyatları birbirine yakın olabilir ama aynı değildir; ayrı vermek daha doğru değerlendirme sağlar.
Alüminyum peteği nasıl anlarım?
Mıknatısı tutmaz ve aynı büyüklükteki döküm petekten çok daha hafiftir. Bağlantı uçlarında mıknatıs tutan çelik parçalar olabilir.
Eski kombiyi kendim sökebilir miyim?
Su ve elektrik bağlantılarını kapatabilirsiniz; ancak doğalgaz bağlantısının sökülmesi mutlaka yetkili bir gaz firması tarafından yapılmalıdır.
Yoğuşmalı kombinin eşanjörü bakır mı?
Çoğunlukla hayır. Yoğuşmalı kombilerde ana eşanjör genellikle paslanmaz çelik ya da alüminyum alaşımıdır. Bakır eşanjör daha çok eski tip kombilerde bulunur.
Petek ve kombi hurdanızı satmak için en yakın hurdacıyı bulun ya da ilinizdeki hurdacı listesine göz atın.