Fabrika ve Atölye Hurdası Satışı: Düzenli Alım, Konteyner, Teklif ve Kayıt

Fabrika ve atölyede hurdadan en iyi geliri almak için kaynağında ayırma yapın, her cinse ayrı konteyner koyun, en az üç firmadan aynı şartlarla teklif alın ve her sevkiyatı tartım fişi ve faturayla kayıt altına alın. Düzenli hurda çıkıyorsa cins, sınıf, fiyat belirleme yöntemi, alım sıklığı ve kesinti kurallarını yazılı hale getiren bir anlaşma yapın. Yağ, boya ve kimyasal atıklar hurda değildir, ayrı yönetilmelidir.

Üretim yapan bir işletmede hurda, küçük bir yan gelir gibi görünür; oysa düzenli kırpıntı, talaş ve fire çıkan yerlerde yılda ciddi bir tutara ulaşabilir. Üstelik hurdayı karışık ve kayıtsız yönetmek para kaybının yanında stok ve denetim sorunları da yaratır. Bu rehberde işletmelerin hurda satışını nasıl düzene sokabileceğini adım adım anlatıyoruz.

1. Hurdayı kaynağında ayırma

1.1. Hangi cinsler çıkıyor?

Önce üretimden neyin çıktığını listeleyin. Tipik örnekler: sac kırpıntısı, talaş, döküm yolluğu, profil artığı, hatalı parça, kablo, motor ve ambalaj metalleri. Her kalem için aylık yaklaşık miktarı çıkarın. Bu liste hem teklif hem de düzenli alım görüşmesinin temelidir.

1.2. Alaşımları karıştırmayın

İşletme hurdasının en büyük avantajı alaşımının bilinmesidir. Aynı atölyede 304 paslanmaz ile 430 paslanmazın, farklı alüminyum alaşımlarının ya da farklı pirinç talaşlarının karışması sınıfı düşürür. Tezgâh başında ayrı kaplar kullanın ve kapları açıkça etiketleyin.

1.3. Talaş ayrı bir konudur

Talaş, kesme sıvısıyla birlikte çıktığı için yağlıdır. Yağı süzülmüş ve cins bazında ayrılmış talaş daha iyi değerlendirilir. Ayrıntılar için talaş hurdası yazımıza bakın.

2. Konteyner ve depolama

2.1. Kap seçimi

Ağır demir için metal konteyner, küçük parçalar için sandık, talaş için alttan süzmeli kaplar uygundur. Bazı hurda firmaları düzenli alım yapılan işletmelere konteyner bırakır. Bu hizmetin ücretsiz mi olduğunu ve konteyner hasarının kime ait olduğunu sorun.

2.2. Zemin ve yağmur

Hurda alanı mümkünse kapalı ya da üstü örtülü olmalıdır. Yağlı hurdayı toprak zemine koymayın; yağ sızıntısı çevre sorunu oluşturur. Nem ve yağmur hurdayı ağırlaştırır, kesinti riskini artırır. Paslı demir yazımızda bu konuyu ayrıntılı anlattık.

2.3. Düzen ve güvenlik

Forklift yolunu kapatmayın, konteynerleri devrilmeyecek biçimde yerleştirin. Keskin kırpıntılar için eldiven ve kesilmeye dayanıklı giysi kullanın. Depolanan değerli metal için kilitli alan ayırın, çünkü küçük hacimde yüksek değer taşır.

3. Teklif alma

3.1. Aynı şartlarla sorun

Tekliflerin karşılaştırılabilmesi için her firmaya aynı bilgiyi verin:

• Cins ve sınıf, örneğin "temiz alüminyum profil kırpıntısı"
• Aylık veya parti başına miktar
• Yükleme kimde olacak, forklift var mı?
• Konteyner gerekiyor mu?
• Ödeme vadesi nedir?

3.2. Fiyat yöntemi

Birçok alıcı demir dışı metallerde fiyatı dünya metal fiyatına ve döviz kuruna bağlı bir yöntemle belirler. Demirde ise yurt içi piyasa fiyatları belirleyicidir. Bu yöntem sabit kilo fiyatından daha adildir, ancak hesap formülünün açık olması gerekir. Fiyat etkenleri için dolar kuru ve hurda fiyatları yazımızı okuyabilirsiniz.

3.3. Kesinti kuralları

Yağ, nem ve yabancı madde için uygulanacak kesintiyi önceden yazın. Sınıf değişikliği olursa bunun nasıl bildirileceği ve itiraz yöntemi net olsun. Çoğu anlaşmazlık tartım sonrası kesinti tartışmasından çıkar.

4. Kayıt ve belge

4.1. Tartım

Her sevkiyatta tartımın nerede yapılacağı belirlenmelidir. Araç dolu ve boş tartılmalı, kantar fişleri saklanmalıdır. Kendi kantarınız yoksa bağımsız bir kantar kullanmak kolaydır. Tutarsızlığı erken görmek için fişleri üretim kayıtlarınızla karşılaştırın.

4.2. Fatura ve muhasebe

İşletme olarak yapılan hurda satışı faturalı bir satıştır. Hurda satışlarında vergi uygulamaları özel kurallara tabi olabilir; faturayı düzenlemeden önce mali müşavirinize danışın. Tartım fişi, irsaliye, fatura ve ödeme dekontunu aynı dosyada saklayın.

4.3. Alıcıyı doğrulama

Yeni çalışacağınız firmanın vergi kaydını, adresini ve varsa çevre izinlerini kontrol edin. Hurda alan firmanın çalışma şeklini anlamak için güvenilir hurdacı nasıl seçilir yazımızdaki işaretler işletmeler için de geçerlidir.

5. Hurda olmayanlar

5.1. Tehlikeli atıklar

Kesme sıvısı, atık yağ, boya çamuru, kimyasal kaplar ve kontamine bezler hurda değildir. Bu tür atıklar lisanslı firmalar aracılığıyla yönetilmelidir. Hurda konteynerine atılırsa hem hurda partisi reddedilebilir hem de yasal sorun doğabilir.

5.2. Kapalı kaplar

Kapalı variller, gaz tüpleri ve yakıt depoları patlama riski taşır. Hurdaya vermeden önce içinin boş ve açık olduğundan emin olun. Yangın söndürücü tüpler ve basınçlı kaplar için hurdacıyı bilgilendirin.

6. Düzenli alım anlaşması

6.1. Ne zaman gerekli?

Her ay benzer miktarda hurda çıkıyorsa düzenli alım anlaşması zaman kazandırır. Her partiyi yeniden pazarlık etmek yerine, belirlenen yönteme göre satış yapılır.

6.2. Anlaşmaya yazılacaklar

• Cins ve sınıf tanımları
• Fiyat belirleme yöntemi ve güncellenme sıklığı
• Alım sıklığı ve konteyner düzeni
• Tartım yeri ve yöntemi
• Kesinti ve itiraz kuralları
• Ödeme vadesi

6.3. Fiyatı yeniden kontrol edin

Düzenli alım anlaşması rehavete yol açmamalıdır. Birkaç ayda bir piyasayı kontrol edin ve başka bir firmadan referans fiyat alın.