Çinko Hurdası: Türleri, Zamak, Galvaniz ve Çinko Hurda Fiyatı

Çinko hurdası; çatı ve oluklardan sökülen çinko levha, musluk ve kapı kolu gibi zamak döküm parçalar ve galvaniz tesislerinin artıklarından oluşur. Çinko mıknatısı tutmaz, alüminyumdan ağır, kurşundan hafiftir. Galvanizli sac ise çinko değil, üzeri çinko kaplı demirdir. Çinko hurda fiyatı, dünya çinko fiyatına, hurdanın saflığına ve içindeki demir, plastik gibi yabancı parçalara göre belirlenir.

Çinko gündelik hayatta adını pek duymadığımız ama sık karşılaştığımız bir metaldir. Eski binaların yağmur olukları ve çatı kaplamaları, mutfak ve banyo muslukları, kapı kolları, kilit gövdeleri, fermuarlar ve pek çok küçük döküm parça çinko ya da çinko alaşımıdır. Bu rehberde çinko hurdasının türlerini, onu benzer metallerden nasıl ayıracağınızı ve çinko hurda fiyatını nelerin belirlediğini anlatıyoruz.

Çinko hurdası türleri

Çinko hurdası tek tip değildir. Hurdacıya gitmeden önce elinizdeki parçanın hangi gruba girdiğini bilmek, doğru sınıftan değerlendirilmesini sağlar.

Çinko levha

Saf ya da saflığa yakın çinkodan yapılmış levhalardır. Çatı ve cephe kaplamalarında, baca ve parapet detaylarında kullanılır. Homojen yapıda olduğu için en temiz çinko hurdası sınıflarından biridir. Üzerinde boya, katran ya da su yalıtım malzemesi varsa değeri düşer.

Oluk ve çatı kaplaması

Eski binalardan sökülen yağmur olukları, iniş boruları ve dere kaplamaları sıklıkla çinkodur. Bu parçaların üzerinde çivi, kelepçe, lehim ve demir askılar bulunabilir. Askıları ve çivileri ayırmak, çinko hurda fiyatını doğrudan yükseltir. Not: Yeni binalarda oluklar çoğunlukla PVC, alüminyum ya da boyalı galvaniz sacdan yapılır; bunlar çinko değildir.

Zamak döküm parçalar

Zamak, büyük kısmı çinko olan ve az miktarda alüminyum, magnezyum ve bakır içeren bir döküm alaşımıdır. Musluk ve batarya gövdeleri, kapı ve pencere kolları, kilit gövdeleri, mobilya aksesuarları, fermuar başlıkları ve oyuncak parçaları sık görülen zamak ürünleridir. Çoğunun üzeri krom ya da nikel kaplıdır; bu yüzden ilk bakışta paslanmaz ya da pirinç sanılabilir. Kırıldığında içi gri ve kristalli görünür.

Zamak parçaların içinde demir yay, vida ya da plastik conta bulunabilir. Bunları sökmek parçanın değerini artırır.

Galvaniz artıkları

Galvaniz, demir ya da çeliğin üzerine korozyona karşı çinko kaplanmasıdır. Galvanizli sac, boru ve tel çinko hurdası değil, demir hurdasıdır; çünkü çinko yalnızca ince bir kaplamadır. Çinko hurdası olarak değerlendirilen galvaniz artıkları ise galvaniz tesislerinde oluşan çinko küllüğü ve kazan dibi artıklarıdır. Bunlar genellikle sanayi ölçeğinde, ayrı bir sınıftan alınır.

Çinkoyu kurşun ve alüminyumdan ayırt etmek

Çinko, kurşun ve alüminyum gri renkli oldukları için sık karıştırılır. Birkaç basit kontrol işinizi kolaylaştırır:

• Mıknatıs: Üçü de mıknatısı tutmaz. Mıknatıs tutuyorsa parça demir ya da galvanizli çeliktir.
• Ağırlık: Alüminyum çok hafiftir; çinko belirgin biçimde daha ağırdır; kurşun ise elde şaşırtacak kadar ağırdır. Aynı büyüklükteki üç parçayı karşılaştırdığınızda fark hemen anlaşılır.
• Sertlik: Kurşun çok yumuşaktır; tırnakla ya da bir anahtarla kolayca çizilir ve kağıda sürtünce gri iz bırakır. Çinko daha serttir, kolay çizilmez.
• Renk: Çinkonun yüzeyi zamanla mat, hafif mavimsi gri bir tabakayla kaplanır. Alüminyum daha açık ve gümüşi, kurşun ise koyu gridir.

Kurşun için ayrıntılı bilgiyi kurşun hurdası rehberimizde, alüminyum için alüminyum hurdası rehberimizde bulabilirsiniz.

Çinko hurda fiyatını etkileyen faktörler

Çinko hurda fiyatı, demirden yüksek; bakır ve pirinçten ise genellikle düşüktür. Kesin rakam aşağıdaki etkenlere göre oluşur.

Piyasa talebi ve arzı

Çinkonun en büyük kullanım alanı galvanizlemedir; yani inşaat, otomotiv ve beyaz eşya sektörlerindeki hareketlilik çinko talebini doğrudan etkiler. Çinko dünya borsalarında işlem gördüğü için uluslararası fiyat ve döviz kuru çinko hurda fiyatına yansır.

Kalite ve saflık

Temiz çinko levha, karışık zamak parçalardan; zamak ise demir vida ve plastik parçalarla karışık hurdadan daha yüksek fiyat bulur. Boya, katran ve yalıtım malzemesi saflığı düşürür.

İşlem maliyeti ve nakliye

Hurdacının ayıklamak zorunda kalacağı her yabancı parça bir işlem maliyetidir ve bu maliyet teklife yansır. Uzaktan alım ya da küçük miktarlarda nakliye masrafı da kilogram fiyatını aşağı çeker.

Mevsimsel değişimler

İnşaat ve tadilat işlerinin yoğunlaştığı ilkbahar ve yaz aylarında çatı ve oluk sökümleri artar; piyasaya çıkan çinko hurdası miktarı yükselir. Bu da dönemsel olarak fiyatları etkileyebilir. Genel fiyat mantığı için hurda fiyatları nasıl belirlenir rehberimize bakabilirsiniz.

Çinko hurdasını satışa hazırlama adımları

1. Türlere ayırın: Çinko levha ve oluk, zamak döküm parçalar ve galvanizli demir ayrı yığınlarda olsun.
2. Yabancı parçaları sökün: Çivi, kelepçe, demir askı, vida, yay ve plastik contaları çıkarın.
3. Temizleyin: Toprak, yaprak, katran ve yalıtım artıklarını kabaca temizleyin.
4. Mıknatısla kontrol edin: Partinin içinde mıknatısı tutan parça kalmadığından emin olun.
5. Fotoğraf ve miktar: Her grubun fotoğrafını çekip yaklaşık ağırlığını not edin; hurdacıdan teklif alırken bu bilgiler işinizi hızlandırır.

Sık sorulan sorular

Galvanizli sac çinko olarak satılır mı?

Hayır. Galvanizli sac, boru ve tel üzeri çinko kaplı demirdir ve demir hurdası olarak değerlendirilir.

Eski musluklar çinko mu, pirinç mi?

İkisi de olabilir. Pirinç musluklar ağır ve kesildiğinde sarı renklidir; zamak musluklar daha hafif ve içi gridir. Emin olamazsanız bir köşesini hafifçe kazıyın ya da hurdacıya fotoğraf gönderin. Pirinç için sarı hurdası rehberimize bakın.

Çinko oluk ile alüminyum oluk nasıl ayrılır?

Alüminyum oluk çok hafiftir ve genellikle boyalıdır. Çinko oluk daha ağırdır ve yüzeyi mat gri bir tabakayla kaplanır.

Az miktarda zamak parçayı satmaya değer mi?

Tek başına az olabilir; ancak ev tadilatından çıkan musluk, kol ve kilitleri biriktirdiğinizde anlamlı bir miktara ulaşır. Diğer hurdanızla birlikte satmak daha pratiktir.

Çinko hurdanızı satmak için en yakın hurdacıyı bulun ya da ilinizdeki hurdacı listesine göz atın.