Kurşun Hurdası: Türleri, Güvenli Taşıma ve Kurşun Hurda Fiyatı

Kurşun hurdası; eski kurşun borular, yeraltı kablolarının kılıfları, jant balans ağırlıkları, röntgen odalarındaki kurşun levhalar ve akülerden çıkar. Kurşun çok ağırdır, yumuşaktır ve tırnakla çizilir. Sağlığa zararlı olduğu için eldivenle taşınmalı, evde eritilmemeli ve çocuklardan uzak tutulmalıdır. Kurşun hurda fiyatı dünya kurşun fiyatına, hurdanın saflığına ve içindeki çelik, plastik gibi yabancı maddelere göre belirlenir.

Kurşun, elinize aldığınız anda fark edeceğiniz kadar ağır bir metaldir. Bu yoğunluğu onu radyasyondan korumada, kablo kaplamada ve denge ağırlıklarında vazgeçilmez kılmıştır. Ancak kurşun aynı zamanda sağlığa zararlı bir metaldir; bu yüzden hurdası satılırken de taşınırken de dikkat ister. Bu rehberde kurşun hurdasının türlerini, nasıl tanınacağını, güvenlik önlemlerini ve kurşun hurda fiyatını belirleyen etkenleri anlatıyoruz.

Kurşun hurdası türleri

Kurşun boru

Eski yapılarda su ve atık su tesisatında, bazı eski gaz bağlantılarında kurşun borular kullanılmıştır. Bugün içme suyu tesisatında kullanılmaz; ancak eski bina tadilatlarında ve yıkımlarında hâlâ çıkar. Kurşun borular kolayca bükülür ve kesildiğinde parlak gri bir kesit verir. İçlerindeki tortu ve kireç temizlenmeden satılırsa tartımda kesinti yapılabilir.

Kablo kılıfı kurşunu

Eski yeraltı ve deniz altı enerji ve telefon kablolarında, iç iletkenleri nemden korumak için kurşun kılıf kullanılmıştır. Kılıf ayrıldığında saf bir kurşun hurdası elde edilir. İçindeki bakır iletken ise ayrı ve daha değerli bir sınıftır; ikisini ayırmak toplam değeri artırır. Kablo hurdası hakkında kablo, akü ve elektronik hurda rehberimize bakabilirsiniz.

Balans ağırlığı

Oto lastikçilerinde jantlara takılan küçük ağırlıklar uzun yıllar kurşundan yapılmıştır. Lastikçilerde biriken balans ağırlıkları önemli bir kurşun hurdası kaynağıdır. Ancak günümüzde birçoğu çinko ya da çelikten üretilir. Mıknatıs tutan balans ağırlıkları çeliktir ve kurşun partisinden ayrılmalıdır; çelik klipsler de mümkünse çıkarılmalıdır.

Röntgen odası kurşun levhası

Hastane, diş kliniği ve veteriner kliniklerindeki röntgen odalarının duvarları ve kapıları radyasyonu engellemek için kurşun levhayla kaplanır. Bu odalar söküldüğünde temiz ve kalın kurşun levhalar çıkar. Levhalar genellikle alçıpan, ahşap ya da yapıştırıcıyla birlikte söküldüğü için bu malzemelerin ayrılması gerekir. Kurşunlu önlükler ise kumaş ve kauçuk içerdiğinden ayrı değerlendirilir.

Akü kurşunu

Kurşun-asit akülerin içindeki plakalar kurşundur. Ancak atık aküler, içindeki asit nedeniyle tehlikeli atık sayılır ve sökülmeden, bütün hâlde teslim edilmelidir. Aküyü açmak, asidi dökmek ya da plakaları çıkarmak hem tehlikeli hem de çevre mevzuatına aykırıdır. Atık aküleri yetkili toplayıcılara ya da akü satıcılarına teslim edin.

Kurşun hurdasını tanıma

Fiziksel özellikler

• Ağırlık: Kurşun, gündelik hayatta karşılaştığımız metallerin en ağırlarından biridir. Küçük bir parça bile elde beklenenden çok daha ağır gelir.
• Yumuşaklık: Tırnakla ya da bir anahtarla kolayca çizilir, el gücüyle bükülebilir.
• Renk: Kesildiğinde parlak, gümüşi gri bir yüzey verir; havayla temas ettikçe mat koyu griye döner.
• İz bırakma: Kağıda sürttüğünüzde gri bir iz bırakır.
• Mıknatıs: Kurşun mıknatısı tutmaz.

Benzer metallerden ayırma

Çinko ve kalay da gri ve mıknatıs tutmayan metallerdir. Ancak çinko kurşundan belirgin biçimde hafif ve serttir; kalay ise daha parlak ve bükülürken hafif bir çıtırtı sesi çıkarır. Ayrıntılar için çinko hurdası ve kalay hurdası rehberlerimize bakabilirsiniz.

Sağlık ve güvenlik önlemleri

Kurşun vücutta birikebilen zehirli bir metaldir. Tozu ya da buharı solunduğunda veya kirli ellerle ağza bulaştığında sinir sistemine, böbreklere ve kana zarar verebilir. Özellikle çocuklar ve hamileler için risklidir.

Koruyucu önlemler

• Kurşunla çalışırken eldiven kullanın.
• Kurşunu zımparalamayın, taşlamayın; toz oluşturmayın.
• İşten sonra ellerinizi sabunla yıkayın; kurşuna dokunduktan sonra yemek yemeyin, sigara içmeyin.
• Kurşunu asla evde ya da açık havada eritmeyin. Kurşun buharı çok zararlıdır.

Tehlike belirtileri ve ilk yardım

Uzun süreli maruziyet baş ağrısı, yorgunluk, karın ağrısı ve kansızlık gibi belirtilere yol açabilir. Kurşunla çalıştıktan sonra bu tür şikâyetleriniz olursa bir sağlık kuruluşuna başvurun ve kurşunla temas ettiğinizi belirtin.

Depolama

Kurşun hurdasını kapalı, kuru ve çocukların ulaşamayacağı bir yerde, mümkünse kapalı bir kutu ya da çuvalda tutun. Yağmur altında bırakılan kurşun zamanla toprağa karışabilir.

Kurşun hurda fiyatını etkileyen faktörler

Kurşun hurda fiyatı genellikle demirden yüksek, bakırdan belirgin biçimde düşüktür. Kesin rakamı şu etkenler belirler:

Piyasa talebi

Kurşunun en büyük kullanım alanı akü üretimidir; bu yüzden otomotiv ve enerji depolama sektöründeki hareketlilik kurşun talebini doğrudan etkiler. Kurşun dünya borsalarında işlem gördüğü için uluslararası fiyat ve döviz kuru kurşun hurda fiyatına yansır.

Saflık ve yabancı maddeler

Temiz kurşun levha ve boru en yüksek fiyatı bulur. Çelik klipsli balans ağırlıkları, yapıştırıcılı levhalar, içinde tortu olan borular ve plastik ya da kumaş karışmış kurşun daha düşük sınıftan değerlendirilir.

Arıtma ve geri dönüşüm maliyetleri

Kurşunun geri dönüşümü çevre açısından sıkı kurallara tabidir ve özel tesisler gerektirir. Bu maliyetler, hurdacının verebileceği fiyatı da etkiler.

Mevzuat

Atıkların toplanması ve taşınması 2872 sayılı Çevre Kanunu ve Atık Yönetimi Yönetmeliği ile düzenlenir. Atık aküler gibi tehlikeli atıklar için ayrıca özel kurallar vardır. Bu yüzden her hurdacı her tür kurşun atığını kabul etmeyebilir.

Nakliye ve işçilik

Kurşun çok ağır olduğu için küçük hacimde bile yüksek ağırlık oluşturur. Bu, taşıma ve yükleme açısından avantajlıdır; ancak büyük levhaların sökülmesi ve parçalanması işçilik gerektirir. Genel fiyat etkenleri için hurda fiyatları nasıl belirlenir rehberimize bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Kurşun boruyu kendim söküp satabilir miyim?

Kendi binanızdaki tesisattan çıkan kurşun boruyu satabilirsiniz. Sökerken eldiven kullanın, boruyu kesmek yerine bükerek ayırmaya çalışın ve toz oluşturmayın.

Balans ağırlıklarının hepsi kurşun mu?

Hayır. Yeni balans ağırlıklarının önemli bir kısmı çinko ya da çeliktir. Mıknatıs tutanları ayırın; tutmayıp çok ağır ve yumuşak olanlar kurşundur.

Atık aküyü açıp kurşununu ayrı satabilir miyim?

Hayır. Akünün içindeki asit tehlikelidir ve atık aküler bütün hâlde teslim edilmelidir. Aküyü açmak hem sağlığınız hem de çevre için risklidir.

Röntgen odası söküm kurşunu nasıl satılır?

Levhaları alçıpan, ahşap ve yapıştırıcıdan ayırıp istifleyin. Büyük miktarlarda hurdacıya fotoğraf ve yaklaşık ağırlık göndererek teklif alın.

Kurşun hurdanızı satmak için en yakın hurdacıyı bulun ya da ilinizdeki hurdacı listesine göz atın.